ઘઉં દળવા માટે ખોલ્યો કોથળો, 15 લાખના દાગીના નીકળ્યા:ખેડૂત પાસેથી અનાજ ખરીદેલું,

ઘઉં દળવા માટે ખોલ્યો કોથળો, 15 લાખના દાગીના નીકળ્યા:ખેડૂત પાસેથી અનાજ ખરીદેલું,

જાળીવાળી સફેદ ટોપી પહેરેલા માંગુ ખાન (કરિયાણાના વેપારી) એક સ્ટીલનું ટિફિન ઘીસારામ ઘાંચી (ખેડૂત) તરફ લંબાવે છે અને કહે છે- આ તમારી અમાનત છે. હવે તમે જ તેને સંભાળો.

ઘીસારામની આંખો છલકાઈ ઉઠે છે. તે એકીટશે માંગુ ખાનને જોઈ રહ્યા છે. કહેવા તો તે ઘણું બધું ઇચ્છે છે, પણ મોંમાંથી શબ્દ નીકળી શકતા નથી.

એક ખેડૂત, જે અજાણતામાં ઘઉં સાથે કોથળામાં રાખેલા 15 લાખના કિંમતી ઘરેણાં વેચી ચૂક્યો હતો. જ્યારે એક નેકદિલ વેપારીએ તેને તેનો આ કિંમતી સામાન પાછો આપ્યો ત્યારે ખુશીનો પાર ન રહ્યો.

આ કહાની ફક્ત 15 લાખના ઘરેણાંની નથી, પરંતુ બે માણસો વચ્ચેના તે અતૂટ વિશ્વાસની છે, જે આજે પણ જીવંત છે. તેને જાણવા-સમજવા માટે અમે તમને પાલી જિલ્લા મુખ્યાલયથી લગભગ 30 કિલોમીટર દૂર સુમેરપુરના ખેરવા ગામ લઈ જઈએ છીએ.

તિજોરી સમજી કટ્ટામાં છુપાવ્યા હતા દાગીના, ખેડૂતને જાણ પણ નહોતી ખેરવા ગામના રહેવાસી ઘીસારામ ઘાંચીની પત્નીએ ચોરોના ડરથી ઘરના સોના-ચાંદીના દાગીના એક ટિફિનમાં ભરીને ઘઉંના કટ્ટાની વચ્ચે સુરક્ષિત રાખી દીધા હતા. ઘીસારામને આ વાતનો અંદાજ નહોતો કે કટ્ટામાં ઘઉંની વચ્ચે કંઈક બીજું પણ રાખેલું છે.

લગભગ 15 દિવસ પહેલા જ્યારે ઘરનું અનાજ વેચવાનો વારો આવ્યો, ત્યારે તેમણે તે જ 50-50 કિલોના બે કટ્ટા સ્થાનિક કરિયાણાના વેપારી માંગુ ખાનને વેચી દીધા. ખેડૂતને લાગ્યું કે તેણે ફક્ત પોતાનો પાક વેચ્યો છે, પરંતુ હકીકતમાં તે પોતાના પરિવારનું આખું ભવિષ્ય વેપારીના ગોદામમાં છોડી આવ્યો હતો.

15 માર્ચની તે સવાર, જ્યારે અનાજ સાથે જમીન પર વિખેરાઈ ‘લક્ષ્મી’ માંગુ ખાન માટે 15 માર્ચનો દિવસ સામાન્ય હતો. તેમણે ઘરમાં ઘઉં દળવા માટે જ્યારે ઘીસારામ પાસેથી ખરીદેલો કટ્ટો ખોલ્યો અને તેને ખાલી કર્યો, ત્યારે અનાજ સાથે એક ભારે ટિફિન ‘ધપ’ દઈને નીચે પડ્યું. માંગુ ખાને જેવો ટિફિનનું ઢાંકણ હટાવ્યું, તેમની આંખો ફાટી રહી ગઈ.

ટિફિન સોનાના હાર, બંગડીઓ અને ચાંદીના ઘરેણાંથી ભરેલું હતું. આ ઘરેણાંની કિંમત બજારમાં 15 લાખની આસપાસ હશે. એક ક્ષણ માટે ત્યાં સન્નાટો છવાઈ ગયો, પરંતુ માંગુ ખાનની નિયત ડગી નહીં. તેમણે તરત જ નક્કી કર્યું કે આ કોઈની મહેનતની કમાણી છે અને તેને તેના અસલી હકદાર સુધી પહોંચવી જ જોઈએ.

ઘઉંમાં સમસ્યા છે’ કહીને બોલાવ્યો, પછી ગુમ થયેલી ખુશીઓ પાછી આપી માંગુ ખાને જરા પણ વિલંબ કર્યા વિના ઘીસારામને ફોન કર્યો અને ખૂબ જ ચતુરાઈથી કહ્યું- ભાઈ, જે ઘઉં તમે આપી ગયા હતા, તેમાં કંઈક સમસ્યા છે, જરા તરત દુકાન પર આવી જાવ. બિચારો ખેડૂત ગભરાઈ ગયો. તેને લાગ્યું કે કદાચ ઘઉં ખરાબ નીકળ્યા છે અથવા કોઈ મોટી ભૂલ થઈ ગઈ છે. તે ડરતા પગલે દુકાને પહોંચ્યો, જ્યાં ગામના કેટલાક અન્ય લોકો પણ હાજર હતા.

ભાવુક પળ… છાતીએ ટિફિન લગાવીને ખેડૂત રડી પડ્યા જ્યારે માંગુ ખાને ગ્રામજનોની હાજરીમાં ઘરેણાંથી ભરેલું ટિફિન ઘીસારામના હાથમાં સોંપ્યું, ત્યારે ખેડૂતના પગ નીચેથી જમીન સરકી ગઈ. તેને હકીકત જાણવા મળી કે તેની પત્નીએ અજાણતામાં આ ‘ખજાનો’ કોથળામાં મૂકી દીધો હતો. તે પોતાના આંસુ રોકી શક્યા નહીં. ઘીસારામની આંખોમાં ઝળકતો તે ડર અને પછી અચાનક મળેલી રાહત જોઈને ત્યાં હાજર દરેક વ્યક્તિ ભાવુક થઈ ગયા. ખેડૂતે કહ્યું કે આ ઘરેણાં તેની દીકરીઓના છે.

પ્રામાણિકતાનો કોઈ ધર્મ હોતો નથી ખૈરવા ગામના ગ્રામજનોએ માંગુ ખાનની આ પહેલની ખૂબ પ્રશંસા કરી. આ ઘટના સાબિત કરે છે કે પ્રામાણિકતાનો કોઈ ધર્મ હોતો નથી અને માનવતા જ સૌથી મોટો ધર્મ છે.